Veel van de nu aanwezige kennis omtrent de behandeling van maxillo-faciale fracturen en operaties vinden hun oorsprong al ver voor Christus.
Uit de prehistorische tijd zijn maar weinig schedels gevonden met genezen fracturen. Uit het Neolithicum (10.000-4000 v.C.) zijn er tot op heden vier gevonden met genezen fracturen. In April 2006 heeft een groep onderzoekers in Pakistan een graf ontdekt van ongeveer 9000 jaar oud, waarin een schedel werd gevonden met gerestaureerde kiezen. Er waren duidelijk sporen te zien van het polijsten van deze kiezen en er werden ook boortjes gevonden van vuursteen. Uit deze vondst blijkt dat de tandheelkunde 4000 jaar ouder is dan tot nu toe werd aangenomen. Volgens Bérenger-Féraud zijn er in de geschriften van Mozes aantekeningen gevonden en vermeldingen over de behandelingen van kaakfracturen door chirurgen.

Uit het Mesolithicum (4000 – 200 v.Ch) is 1 schedel bekend met een genezen onderkaakfractuur. Deze breuk is met weinig dislocatie van de fragmenten geconsolideerd en een geringe callusvorming is nog te herkennen.
Een van de oudste medische geschriften afkomstig uit China, de Nei Chung (theorie van de inwendige geneeskunde), is waarschijnlijk geschreven door Keizer Huang Ti en gebaseerd op de Chinese geneeskunde, die ongeveer 2700 v.C. zou zijn ontstaan. Het bovengenoemde geschrift werd pas in de derde eeuw voor Christus samengesteld tot de vorm waarin het nu bekend is. De behandeling van onderkaakfracturen door middel van bamboestokjes wordt hierin duidelijk beschreven.

Een ander belangrijk document waarin de behandeling van kaakfracturen gedetailleerd wordt beschreven is een chirurgische papyrus uit het Egypte van het midden van de zestiende eeuw v.C. In deze papyrus worden uitvoerig de trauma’s van 48 patiënten beschreven, waaronder enkele neus- en mandibulafracturen met de toegepaste behandelingen.

Ook Hippocrates (460-375 v.C.) liet de mystiek los en baseerde de uitoefening van de geneeskunde op wetenschappelijke waarnemingen. Hij beschrijft in zijn Corpus Hippocraticum ondermeer de manuele repositie van kaakfracturen met als uitgangspunt het herstel van de occlusie. Deze therapieomschrijving zal moderne kaakchirurgen bekend in de oren klinken, omdat dit principe ook nu nog wordt toegepast. Hippocrates ging ervan uit dat mandibulafracturen in 20 dagen zijn genezen, met uitzondering van complicaties zoals infecties. De oude Romeinse medische school baseert zich op de grondleer van Hippocrates.

Tijdens de opkomst van de Islam worden vele geschriften vertaald in het Arabisch. Een van de belangrijkste Islamitische geneesheren is Abulcasis (Abu al-Qasim, 1050-1122 AD), woonachtig in Córdoba, Spanje. Hij behandelt fracturen van de onderkaak volgens de traditie van Hippocrates.

ABU AL-QASIM AL-ZAHRAWI / ABULCASIS

Medicus

Het boek bevat talrijke diagrammen en afbeeldingen (200 in totaal) van chirurgische instrumenten die door Abu al-Qasim werden gebruikt of ontwikkeld. Het werk was tot in de 17de eeuw een vast onderdeel van het medisch curriculum in de Europese landen.
In tegenstelling tot de opvatting dat moslims weinig met chirurgie op hadden vormt al-Tasrif een monumentale verzameling voor dit deel van de toegepaste wetenschappen.
Al-Zahrawi was de uitvinder van verscheidene chirurgische instrumenten, waarvan er drie opvallen:
1. een instrument om het inwendige van het oor te onderzoeken
2. een instrument om het inwendige van de urethra te onderzoeken
3. een instrument om vreemde voorwerpen uit de keel te verwijderen

Zijn specialiteit was het gebruik van cauterisatie (het gebruik van brandijzers) voor het genezen van aandoeningen, een techniek die hij in meer dan 50 behandelingen toepaste.
In al-Tasrif behandelt al-Zahrawi eveneens de bereiding van verschillende medicijnen, naast chirurgische behandelingsmethoden in specialisaties als KNO, oogheelkunde etc.
In verband met de bereiding van medicijnen beschrijft hij ook in detail de technieken van sublimatie en decantatie.
Een ander specialisme van al-Zahrawi was de tandheelkunde. Zijn boek bevat verscheidene schetsen van de gebruikte instrumenten en beschrijvingen van diverse belangrijke behandelingen zoals apexresectie (het verwijderen van een ontstoken wortelpunt) en gebitsregulering. Hij ontwikkelde de vervaardiging van kunsttanden ter vervanging van slechte gebitselementen.
In de medische wetenschap was al-Zahrawi de eerste die de ongebruikelijke aandoening hemofilie herkende. Hij beschreef een familie waarin de mannelijke leden stierven na ogenschijnlijk onschuldige verwondingen. Zijn beschrijving van de familie toont duidelijk aan dat hij zich bewust was van de erfelijke aard van de ziekte.

Het is zonder meer duidelijk dat Al-Zahrawi de ontwikkeling van de medische wetenschap en de chirurgie diepgaand heeft beïnvloed, en dat de principes die hij opstelde vijf eeuwen lang toonaangevend waren in de medische wereld. Zijn invloed was in dit opzicht groter dan die van Galenus (Pergamon, Grieks Klein-Azië, 3de eeuw AD). [ copyright L.D. den Dulk ]

Leerboek Canonis Medicinae van Avicenna: uitgave ruim 600 jaar in het Latijn uitgegeven in 1662

Avicenna ( Ibn Sina, 980-1037 AD), die als arts, dichter, filosoof en staatsman leefde in Perzië, besteedt in zijn leerboek Canonis Medicinae ook een hoofdstuk aan de mandibulafracturen. Hij adviseert om een chirurg te waarschuwen, zodat deze de tandboog weer kan herstellen met behulp van bandages en gouddraad. In de 11de en 12de eeuw AD worden andere belangrijke werken van Islamitische artsen vertaald in het Latijn. De eerste Europese medische school werd in de 11de eeuw opgericht in het Italiaanse Salerno.

With the help of Titamed BVBA
They manufacture a complete range of fixation systems in titanium for the oral and maxillofacial surgeon. The system includes titanium plates and screws for maxillo-facial fixation, including the instruments.