Dermatografie

Kaakchirurgie, aangezichtschirurgie
en huidtransplantaten

Korte historie Kaakchirurgie

Peru 800 BC schisis en tatoeage van slang in het gelaat

Veel van de thans aanwezige kennis omtrent de behandeling van Maxillo – faciale fracturen en operaties vinden hun oorsprong al ver voor Christus. Uit de prehistorische tijd zijn maar weinig schedels gevonden met genezen fracturen. Uit het Neolithicum (10.000 – 4000 v.Ch.) zijn er tot op heden vier gevonden met genezen fracturen. In April 2006 heeft een groep onderzoekers in Pakistan een graf ontdekt van ongeveer 9000 jaar oud waarin een schedel werd gevonden met gerestaureerde kiezen waarin duidelijk sporen te zien waren van polijsting van deze kiezen,en er werden ook boortjes gevonden van vuursteen. Uit deze vondst blijkt dat de tandheelkunde 4000 jaar ouder is dan tot nu toe werd aangenomen. Volgens Bérenger – Féraud zijn er in de geschriften van Mozes aantekeningen gevonden en vermeldingen over de behandelingen van kaakfracturen door chirurgen.

Uit het Mesolithicum (4000 – 200 v.Ch.) is 1 schedel bekend met een genezen onderkaakfractuur.Deze breuk is met weinig dislocatie van de fragmenten geconsolideerd en een geringe callusvorming is nog te herkennen. Een van de oudste medische geschriften afkomstig uit China de “Nei Chung“ (theorie van de inwendige geneeskunde ), het geschrift is waarschijnlijk geschreven door Keizer Huang Ti, en is gebaseerd op de Chineese geneeskunde die ongeveer 2700 v.Ch. zou zijn ontstaan. Het bovengenoemde geschrift werd pas in de derde eeuw voor Christus samengesteld tot de vorm waarin het nu bekend is. De behandeling van onderkaakfracturen door middel van bamboestokjes wordt hierin duidelijk beschreven.

Een ander belangrijk document waarin de behandeling van kaakfracturen gedetailleerd wordt beschreven is een “chirurgische papyrus” uit het Egypte van het midden van de zestiende eeuw voor Christus.In deze papyrus worden uitvoerig de trauma’s van 48 patiënten beschreven,waaronder enkele neus en mandibulafracturen met de toegepaste behandelingen.

Hyppocrates

Ook Hyppocrates (460 – 375 v.Ch.),liet de mystiek los en baseerde de uitoefening van de geneeskunde op wetenschappelijke waarnemingen.Hij beschrijft in zijn” Corpus Hyppocraticum” ondermeer de manuele repositie van kaakfracturen met als uitgangspunt het herstel van de occlusie,welke therapieomschrijving de moderne kaakchirurgie bekend in de oren zal klinken,omdat dit principe ook nu nog wordt toegepast.Hij ging ervan uit dat mandibulafracturen in 20 dagen zijn genezen,uitgezonderd bij complicatie’s ,zoals infectie’s, e.d. De oude Romeinse Medische School baseert zich op de grondleer van Hyppocrates.

Door de Arabieren en de opkomst van de Islam worden velen geschriften vertaald in het Arabisch. Een van de belangrijkste Islamitische geneesheren is Albucasis (Abu Li - Qasim 1050 – 1122 n.Ch.) woonachtig in Cordoba, Spanje. Hij behandelt fracturen van de onderkaak vogens de traditie van Hyppocrates.


ABU AL-QASIM AL-ZAHRAWI / ABULCASIS MEDICUS

al-Zahrawi medische instrumenten

Abu al-Qasim Khalaf ibn al-Abbas al-Zahrawi (in het westen bekend als Abulcasis of Albucasis) werd geboren in 936 AD in Zahra, in de omgeving van Córdoba. Hij werd een van de bekendste chirurgen van de islamitische wereld en was arts aan het hof van al-Hakam II. Na een lange medische carrière, waarin hij veel origineel werk schreef, overleed hij in 1013 AD. Hij is vooral bekend geworden door zijn vroege, originele vernieuwingen in de chirurgie en zijn beroemde medische encyclopedie al-Tasrif. Dit werk bestaat uit dertig delen (1500 pagina's) die verschillende aspecten van de medische wetenschap behandelen. De belangrijkste delen vormen de drie die over chirurgie gaan, waarin in detail chirurgische behandelingen worden beschreven die hij zelf heeft verricht, zoals cauterisatie, de verwijdering van blaasstenen, sectie op dieren, verloskunde, haemostatica, en keel, neus en oor-chirurgie. Hij perfectioneerde verschillende delicate operatietechnieken, bijvoorbeeld het verwijderen van een dode foetus en amputaties. Al-Tasrif werd in Toledo door Gerard van Cremona (d.1187) in het Latijn vertaald. Daarna is het door vele anderen in Europa bewerkt. Het boek bevat talrijke diagrammen en afbeeldingen (200 in totaal) van chirurgische instrumenten die door Abu al-Qasim werden gebruikt of ontwikkeld. Het werk was tot in de 17de eeuw een vast onderdeel van het medisch curriculum in de Europese landen. In tegenstelling tot de opvatting dat moslims weinig met chirurgie ophadden vormt al-Tasrif een monumentale verzameling voor dit deel van de toegepaste wetenschappen.

Al-Zahrawi was de uitvinder van verscheidene chirurgische instrumenten, waarvan er drie opvallen:
1. een instrument om het inwendige van het oor te onderzoeken
2. een instrument om het inwendige van de urethra te onderzoeken
3. een instrument om vreemde voorwerpen uit de keel te verwijderen

Zijn specialiteit was het gebruik van cauterisatie (het gebruik van brandijzers) voor het genezen van aandoeningen, een techniek die hij in meer dan 50 behandelingen toepaste. In al-Tasrif behandelt al-Zahrawi eveneens de bereiding van verschillende medicijnen, naast chirurgische behandelingsmethoden in specialisaties als KNO, oogheelkunde etc. In verband met de bereiding van medicijnen beschrijft hij ook in detail de technieken van sublimatie en decantatie. Een ander specialisme van al-Zahrawi was de tandheelkunde. Zijn boek bevat verscheidene schetsen van de gebruikte instrumenten en beschrijvingen van diverse belangrijke behandelingen zoals apexresectie (het verwijderen van een ontstoken wortelpunt) en gebitsregulering. Hij ontwikkelde de vervaardiging van kunsttanden ter vervanging van slechte gebitselementen.

Galenus van Pergamon

In de medische wetenschap was al-Zahrawi de eerste die de ongebruikelijke aandoening hemofilie herkende. Hij beschreef een familie waarin de mannelijke leden stierven na ogenschijnlijk onschuldige verwondingen. Zijn beschrijving van de familie toont duidelijk aan dat hij zich bewust was van de erfelijke aard van de ziekte. Het is zonder meer duidelijk dat Al-Zahrawi de ontwikkeling van de medische wetenschap en de chirurgie diepgaand heeft beïnvloed, en dat de principes die hij opstelde vijf eeuwen lang toonaangevend waren in de medische wereld. Zijn invloed was in dit opzicht groter dan die van Galenus (van Pergamon, Grieks Klein-Azië, 3de eeuw AD). [copyright L.den Dulk]

al-Zahrawi enkele schetsen van zijn instrumenten








Canonis Medicinae

Avicenna

Avicenna ( Ibn – Sina 980 – 1280 n.Ch.), als arts, dichter, filosoof en staatsman levend in Perzië, besteedt in zijn leerboek “Canonis Medicinae “ook een hoofdstuk aan de mandibulafracturen. Ook adviseert hij om een chirurg te waarschuwen,zodat deze de tandboog weer kan herstellen met behulp van bandages en gouddraad. In de 11e en 12e Eeuw na Christus worden ook andere belangrijke werken van Islamitische artsen vertaald in het Latijn. De eerste Europesche medische school werd in de 11e eeuw opgericht in het Italiaanse Salerno.










Nederlandse Bijdragen

Het eerste Nederlandstalige werk over chirurgie – waarin ook wordt geschreven over “de ziekten van den monde” verschijnt zo rond 1310 en is geschreven door Jan Yperman uit Vlaanderen.In 1343 verschijnt daar ook het boek “Der Surgien” van Meester Thomas Scellinck. Hij heeft het over “van den tandvleesche en van den tandsweer” en behandelt ook de kaakfractuur. De Dortse Stadsgeneesheer Carolus Battus vertaald rond 1589 uit het Duits het Medicijnboek van Christoforus Wirzung en draagt dit op aan Prins Maurits.In het voorwoord schrijft hij : “Den hoochsten Schat die de mensche op dezer aerde hebben maech (naest de rechte erkentenisse van Jesu Christi) is de gesontheijt deses tijdelicken levens”.

Ambroise Paré

Carolus Battus vertaalde ook het grootste werk van Ambroise Paré, die ook wel “de vader van de moderne chirurgie “ is genoemd.

Deze “Cing Livres de Chirurgie” verschenen in 1592 in de Nederlandse vertaling en in 1634 in de Engelse vertaling. Hierin worden uitgebreid de faciale verwondingen behandeld,waaronder oorlogsverwondingen. Voor de behandeling van kaakfracturen worden de behandelprincipes van Hyppocrates en de intermaxillaire fixatie aanbevolen.Paré beschrijft het succesvol reïmplanteren van gebitselementen en beveelt deze techniek als een routine procedure aan. De Fransman is net als Hyppocrates onder de indruk van het menselijk herstelvermogen.In 1684 verschijnt er in Den Haag een boek over de chirurgie en de verloskunde van de stadsgeneesheer Cornelis Solingen. In het hoofdstuk over de behandeling van “Hazemonden“ onderscheidt hij 6 soorten hazelippen. Bij de behandeling ervan heeft Solingen drie hulpkrachten nodig, twee om het kind vast te houden en een derde om het instrument aan te geven!




Herman Boerhaave

Hermanus Boerhaave

De grote geneesheer Hermanus Boerhaave (1668 – 1738) werd in 1709 benoemd tot hoogleraar in de geneeskunde te Leiden. In een college uit 1732 spreekt hij over een hoektand die de slijmholte van de bovenkaak binnendringt en daar naar alle zijden heftige ontstekingen, ettering, aanvretingen en fistels doet ontstaan. Bij de genezing raadt Boerhaave aan de tand te verwijderen, omdat “door het achterblijven van de tand anders ongeneeselijke, dikwijls afschrikwekkende aandoeningen van oog, neus, wangen, mond, keel en verhemelte voorkomen”.(Veretterde folliculaire cyste?)

In 1771 publiceert Petrus Camper uit Groningen een verhandeling over de vervaardiging van een kunstmatige neus en een palatum voor een man die door trauma een groot defect had gekregen. Dit was dus een “vroege “chirurgische prothese: “De neus werd uit lindehout gesneden,geschilderd en met een zilver ringetje door de neusholte heen aan de hoektand vastgemaakt“. Als palatum werd daarna een stukje leer, met een sponsje als huig, geplaatst. Zijn motto was ''Simplex sigillat verum'' - Eenvoud is het kenmerk van het ware.

De maatschappelijke status van de Tandmeesters

De tandarts, zoals wij die kennen,bestond nog niet.De geneesheren beperkten zich veelal tot het geven van goede raad en het schrijven van theoretische beschouwingen. De praktische tandheelkunde in die tijd vindt plaats op de markt, waar “de barbier – chirurgijn – omgeven door tromgeroffel en nieuwsgierige blikken – zijn – kunde, maar vooral zijn kunsten aan het volk toont .” Tandheelkunde en chirurgie werden in die tijd als een handwerk beschouwd en daarom niet waardig gekeurd om door universitair opgeleide geneesheren te worden bedreven. Nog in 1782 schrijft Lassus : “dat de gewone man het zetten van een breuk aanziet voor een karweitje, dat weinig bekwaamheid eist en even goed door een hoefsmid als een ervaren heelmeester kan geschieden.”

Van Tandmeester tot Docterandus

Het heeft nog meer dan 100 jaar geduurd ( 1876 )voor de eerste lector ( dr.Th.Dentz) benoemd kon worden op de universiteit van Utrecht, daarna gaat het snel vooruit,in 1918 wordt dr. H de Groot K.N.O. arts benoemd tot lector in de Mondheelkunde en Kaakchirurgie te Utrecht,en wordt tevens directeur van het Tandheelkundig Instituut. In 1920 werdt de eerste vrouwelijke lector benoemd in de Prothetische tandheelkunde, mevr.J.G. Schuiringa. Pas in de jaren 50,om precies te zijn 1953 zorgde de zeer vooruitstreefde Plastisch Chirurg dr.Jan.Hage die opgeleid was in Engeland en net begonnen was in het St.Elisabeth Ziekenhuis te Tilburg dat er een Chirurgisch opgeleide tandarts ( Dental Surgeon ) moest komen,voor de uitgebreide maxillo-faciale verwondingen en voor de vervaardiging van resectie- prothesen.De medisch directeur liet er geen gras over groeien,toen Jan Hage deze wens uitsprak. Deze werd gevonden in tandarts P.Moolhuysen,en begon als een van de eerste Kaakchirurgen in Nederland,op voordracht van dr.Jan.Hage mocht hij op kosten van het ziekenhuis 6 weken naar het RAF ziekenhuis te East Grinstead om zich verder te bekwamen.

Twee andere pioniers volgde J.Tolmeijer te Rotterdam en nog wel in het Oogziekenhuis, dit was binnen 5 minuten beklonken door Prof.dr. Flieringa,een stuk van de fietsenstalling werd omgetoverd tot behandelruimte/poli-operatiekamer.T.van den Berg begon in Arnhem in het Gemeente Ziekenhuis,ook daar stond een Chirurg dr.Bax tevens geneesheer/directeur open voor nieuwe ontwikkelingen en werd Van den Berg geassisteerd door ass.algemene chirurgie die volgens Bax “het nodige moesten opsteken om all round te worden en te blijven “. Dat waren nog eens andere tijden, het specialisme was nog steeds niet erkend,en het duurde maar liefst 7 jaar voor er een tarievenlijst kwam.

Van de markt naar de spreekkamer

Allerlei producten worden heden ten dage nog steeds op de markt verhandeld,maar de vroegere barbier-chirurgijn is er in geslaagd zijn handwerk te verplaatsen naar een kliniek,waar hij tegenwoordig zijn beroep uitoefent in een omgeving van wachtkamers,witte jassen en heel veel ingewikkelde apparatuur,wat snel aan veroudering onderhevig is,computer gestuurde scans, en opeenvolgende nieuwe Technieken, de Kaakchirurgie is een van de Medische disciplines die en een zeer uitgebreid specialisme bevat en enorm enoverend is. Het vak bestaat de laatste jaren niet alleen maar in de Mond maar behelst inmiddels het hele gelaat, met vele deelspecialisatie’s,daarnaast is de Kaakchirurg naast tandarts ook arts sinds 1990.

Tandheelkunde

Orthodontie,Gnatologie,Endodonthologie,Paradonthologie,Implantologie, Prothetische tandheelkunde,Cranio-chirurgie,Hoofd-nek-chirurgie,Esthetische Tandheelkunde, Reconstructieve Kaakchirurgie,Orthognatische Chirurgie,Pedodonthie,Narcodonthie,Sociale Preventieve Tandheelkunde. Cariologie.

Specialisme Tandheelkunde – Kaakchirurgie

orthodontie: tandheelkundig specialisme voor de behandeling van afwijkingen in de stand van de tanden; indien er ook een afwijking is in de stand van en/of verhouding tussen de kaken kan orthognatische chirurgie noodzakelijk zijn; na afloop van de regulatie zullen de tanden zo mooi staan als de toetsen van een piano.

gnathologie: tandheelkundig specialisme voor de behandeling van afwijkingen van de kaakgewrichten en de kauwspieren, o.a. mondopeningsbeperking, knappend kaakgewricht, pijnlijke kauwspieren...; na afloop van de behandeling kunt U zonder moeite een broodje-kroket dwars tussen de kiezen steken.

endodontologie: tandheelkundig specialisme voor de behandeling van de wortelkanalen van tanden en kiezen, bijv. bij een ontstoken tandzenuw; wanneer de tand een zenuwbehandeling heeft gehad kan de tandarts er zonder verdoving in boren zonder dat U nog tegen het plafond moet vliegen.

parodontologie: tandheelkundig specialisme voor de preventie en behandeling van ziekten van de steunweefsels van de tanden, zoals het tandvlees, het omgevende kaakbot en het wortelvlies; parodontitis is een veel voorkomende ziekte waarvan de tanden o.a. los gaan staan; preventie is in deze het beste.

implantologie: tak van de tandheelkunde waarbij verloren gegane tanden vervangen worden door een of meer implantaten of waarbij een gebitsprothese wordt vastgezet door implantaten; met de implantaattanden kunt U weer lachen van oor tot oor, enkel met de kosten waarschijnlijk niet.

prothetische tandheelkunde: tak van de tandheelkunde voor de gespecialiseerde behandelingen inzake tandvervanging en tandprothese.

esthetische tandheelkunde: tak van de tandheelkunde waarbij de nadruk ligt op het mooier (bijv. witter) maken van de tanden eerder dan op de behandeling van tandziekten; na afloop hebt U tanden als van een filmster.

pedodontie: tandheelkundig specialisme voor de preventie en behandeling van ziekten bij (jonge) kinderen; wanhopige ouders kunnen er gerust hun toevlucht zoeken; de inrichting van de praktijk is aangepast zodat ettertjes niets kunnen afbreken.

narcodontie: tandheelkundige verzorging die plaats vindt onder narcose; het is alsof U binnengaat voor een grote onderhoudsbeurt.

bijzondere tandheelkunde: (gewone) tandheelkundige verzorging (maar) die plaats vindt in het ziekenhuis om wille van een bijzondere (zeldzame) tandheelkundige ziekte of bij een gecompliceerde ziektetoestand of handicap; een gewone tandarts is ook heel bijzonder.

mond-, kaak- en aangezichtschirurgie: vroeger verkort 'kaakchirurgie' genoemd; tandheelkundig specialisme voor de (chirurgische) behandeling van diverse ziekten en letsels van het kauwstelsel o.a. aangeboren afwijkingen, infecties, ongevallen, groeistoornissen...; een kaakchirurg is naast tandarts ook arts.

orthognatische chirurgie: deel van de kaakchirurgie voor de chirurgische correctie van malocclusie (afwijking in de stand van de tanden), dysgnathie (afwijking in de onderlinge verhouding tussen de kaken) en laterognathie (scheefstand van de kaak).

cranio-faciale chirurgie: deel van de kaakchirurgie voor de chirurgische correctie van (aangeboren) misvormingen van de gehele schedel.

hoofd- hals- nek-chirurgie: deel van de kaakchirurgie voornamelijk tumorchirurgie die het hele hoofd-hals en nekgebied bestrijkt en zeer complex kunnen zijn,diverse operaties in deze discipline kunnen een hele dag duren.

reconstructieve kaakchirurgie: deel van de kaakchirurgie voor de chirurgische correctie van complexe defecten, meestal na tumorchirurgie; leunt aan tegen de plastische chirurgie en de keel- neus en oorarts,vaak wordt er in samenspraak door deze 3 specialisme gezamenlijk geopereerd.

schisis-chirurgie: deel van de kaakchirurgie voor de chirurgische correctie van aangeboren lip-, kaak-en gehemeltespleet.

Ontwikkeling van de dermatografie vanaf 1986

Prof.dr. D.Müller

dr. F. Noorman van der Dussen

In April 1986 werd ik uitgenodigd door Prof.dr. D.Müller en dr.F.Noorman van der Dussen om naar het academisch ziekenhuis van Utrecht ( AZU ) te komen,om een probleem te bespreken,bij sommige patienten werden er markeringen aangebracht door midddel van inkt (Methyl-blue) wat voorzichtig werd ingespoten in het slijmvlies van de mond om ter plekke anesthesie te geven bij patienten die moeizaam te verdoven waren. Ook werd deze techniek toegepast om te controleren of er bijv. tumoren die behandeld werden in de slijmvliezen van de mond stabiel bleven, verdwenen of juist groei lieten zien.Bij groei zorgde de markering ervoor dat de tumor goed verwijderd kon worden.

Dat de toegepaste methode vaak averechts uitpakte werd als een groot probleem ervaren. De techniek die ik toepaste was niet het injecteren, ( door druk te zetten met een injectiespuit vloeit de inkt uit en komt ook op plaatsen waar het niet moet zijn) maar voorzichtig door middel van 3 gebundelde naaldjes een druppel zwarte kleurstof aanbrengen in het slijmvlies,na het prikje blijft er een druppeltje inkt achter in de epidermis wat stabiel blijft zitten geen verkleuringen geeft aan de buitenkant van de huid.Na twee jaar publiceerden wij onze bevindingen in een international medisch tijdschrift.

Blauwe verkleuring buitenkant huid.

Uitloop van verkleuring aan de binnenkant van de Mucosa.













Markering 1 puntje: van kleurstofpigment Van der Velden Methode.

Markering van 3 puntjes in het slijmvlies van de Mucosa zonder uitloop.

Dermatografie naalden dikte per naald 0.32 mm.













De vraagstelling en de doelstelling was duidelijk: Wat kan men met medische tatoeage bereiken in de geneeskunde,( in latere instantie vanaf 1990 Dermatografie) en hoe ontwikkel je een betrouwbare manier om kleurstofpigmenten aan te brengen in de huid zonder allergie op te wekken, en dit tevens wetenschappelijk te onderbouwen.

Een groep die in aanmerking zouden komen waren bijv.de transplantatie patiënten. Naast ernstige verkleuringen van de nieuwe huid die werd getransplanteerd,waren er ook vaak lelijke littekens te zien,als ik die konden reduceren van hypertrofisch naar atrofisch en er tevens een kleur in kon zetten zou dat een spectaculaire verbetering zijn zowel voor de patient alsmede voor zijn omgeving.Door mijn kennis en opleiding in Japan ( 1980 – 1986 ) had ik de ervaring in huis om dit specifieke vak op te zetten met de medische steun van Müller en Noorman van der Dussen en de prikkelende geur van truffels begon ik aan dit tweede project. Binnen anderhalfjaar had ik 144 huidskleuren ontwikkeld en de velen huidbiopten die ik wegnam bij de patiënten tijdens mijn onderzoek zagen er veelbelovend uit, zowel de histo-pathologie alsmede ook de electronen microscopie toonde aan dat de kleurstoffen safe waren en er geen onstekingsreactie’s te zien waren ook niet op langere termijn. Naast de patiënten van de afdeling Mondziekten en kaakchirurgie kreeg ik ook patiënten van de toenmalige Prof.dr. B.D. de Jong van de afd. plastische chirurgie en Prof.dr. TH.Theodoridis hoogleraar vaat-transplantatiechirurgie die een groot voorstander waren van mijn methode en dit stimuleerde. Patienten die na trauma’s en zware operatie’s,(veelal in het gelaat,hals en nek gebied) zichtbare verkleuringen en littekens hadden opgelopen werden door mij behandeld. Om mij als beeldend kunstenaar meer te verdiepen in de anatomie van het hoofd –hals en nekgebied liep ik vaak in de ochtenden mee op de grote OK om dr.Noorman van der Dussen te assisteren, een betere docent kon ik mij niet voorstellen,door zijn toedoen werd mijn medische kennis en inzicht verruimt, de tientallen idieën en kruisbestuivingen over wat er zoal niet mogelijk zou zijn zouden mij later zeer goed van pas komen,en niet te vergeten mijn historische medische kennis.

De eerste groep transplantatie patiënten :

1 jaar na transplantatie na tumorresectie in de Mucosa.

Bovenste stuk behandeld, midden nog niet behandeld,onderkant direct na behandeling.













Na 15 x 1 uur dermatografie en 2 jaar follow-up.

2 jaar na transplantatie.

Na 2 jaar follow-up dermatografie,na behandeling zijn ook de littekens egaler en de huid soepeler.













1 jaar na transplantatie.

15 mnd na 12 behandelingen dermatografie.

Naast de kleur zijn ook de litteken randen egaler en vlakker.





















Patiënten na chirurgie van een transplantaat in het aangezicht, het is storend voor zowel de patiënt als ook voor zijn omgeving die vaak reageert met de opmerking van wat is er met jou gebeurd etc.

Littekens na operatieve ingrepen

De littekens die onvermijdelijk na zware chirurgische ingrepen te zien zijn werden door mij behandeld door middel van Intracicatricialekeloïdectomie ( door middel van naaldjes die naast een snijden effect tegelijkertijd kleurstofpigment aanbrengen in het litteken ) hierbij kunnen Hypertrofische littekens veranderen in Atrofische, ( van harde littekens naar zachte littekens die overgaan in het normale huidgedeelte m.a.w deze worden zachter en er treed meer ruimte op zodat het litteken minder pijn doet en vlakker wordt.

Na operatie hals-nek tumor.

Na 8 behandelingen dermatografie.

Na operatie hals-nek tumor.

Na 6 behandelingen dermatografie.

Na ingreep trauma.

Na 12 behandelingen dermatografie.

Na hals-nek disectie en bestraling (verkleuring huid)

Na 15 behandelingen dermatografie.





































Cheilognathopalatoschisis ( Hazelipje )

De patienten die geboren worden met een hazelipje enkel of dubbelzijdig konden na hun 16e levensjaar behandeld worden aan hun overgebleven littekens,met of zonder pseudo-haarbegroeing, Eerst word het litteken in kleur gezet en daarna met een speciale techniek wat lijkt op pointillisme hele klijne puntjes gezet zodat het lijkt of er haartjes groeien of stoppels ( Pseudo-haarbegroeing ). Uit onderzoek bleek dat dat groep patienten na behandeling d.m.v. dermatografie beter gingen articuleren en meer zelfvertrouwen kregen.

Na operatie schisis duplex.

Na 6 behandelingen dermatografie.













Na operatie schisis duplex.

Na 4 behandelingen dermatografie.

Na 6 behandelingen dermatografie incl.pseudo beharing.











Littekens na cranio–chirurgie

Na cranio-chirurgische ingrepen zijn er altijd storende littekens te zien deze lopen vaak van oor tot oor midden over de schedel,doordat de haargroei vaak niet terugkomt na dit soort ingrepen en de rest van de haren wel groeien geeft dit een zeer storend effect,en het litteken is bijna altijd wit van kleur. Eerst word het litteken in kleur gezet en daarna met een speciale techniek wat lijkt op pointillisme hele klijne puntjes gezet zodat het lijkt of er haartjes groeien of stoppels ( Pseudo-haarbegroeing ).Ook transplantaten die aangebracht worden op de schedel ( Cranio ) zijn goed op kleur te brengen en worden de randen van het transplantaat vaak mooi glad en loopt het over in de normale huid.

Na operatieve ingreep cranio-chirurgie.

Na 4 behandelingen dermatografie en pseudo-beharing.